Anonimowa spółka zagraniczna – już tylko przeszłość?

Michal Gawlak        09 lipca 2017        Komentarze (0)

Ostatnio skupiałem się na „wyrafinowanych” metodach optymalizacyjnych np. polskich spółkach komandytowych z udziałem zagranicznych podmiotów, wynagrodzeniach dyrektorskich zwolnionych z opodatkowania w Polsce, sposobach na PCC,

Wiele zapytań, które kierują do mnie klienci skupia się jednak na dużo bardziej podstawowym aspekcie, mianowicie – anonimowym prowadzeniu działalności gospodarczej.

Czy to jeszcze możliwe?

 

W ciągu ostatnich lat wiele się pozmieniało jeżeli chodzi o polskie regulacje prawne dotyczące zakładania i prowadzenia spółek w rajach podatkowych. I o ile wciąż za sprawą zezwoleń ogólnych dewizowych jest to dopuszczalne, to ustawodawca wprowadził wiele mechanizmów służących utrudnieniu „optymalizacji” podatkowej z ich udziałem, tj.:

  1. Wprowadzono regulacje CFC – opodatkowania zagranicznych spółek kontrolowanych (przy przychodzie pow. 250 000 EUR);
  2. Ustanowiono klauzulę obejścia prawa podatkowego (od 2016 r.);
  3. Zmieniono regulacje dotyczące cen transferowych (tutaj trochę ulżono mniejszym podatnikom, ale nie licząc kwot transakcji od których stosuje się ceny transferowe zakres zastosowania przepisów rozszerzył się);
  4. Niekorzystnie zmieniono sposób określania miejsca świadczenia usług przy usługach elektronicznych (dot. VAT);
  5. Dodano mini klauzule dot. obejścia prawa w wielu;
  6. Renegocjowano umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania np. z Cyprem, Słowacją i Emiratami rezygnując z wyłączenia z progresją – korzystnej metody unikania podwójnego opodatkowania;
  7. Zmieniono przepisy dot. cienkiej kapitalizacji (i dalej będą zmieniane) –

i inne 🙂

Co z mechanizmami skutecznego stosowania prawa?

 

„Spółka anonimowa” to przede wszystkim podmiot, który z jakiś powodów ma być „ukryty” przed organem władzy lub kontrahentami (ewentualnie osobami trzecimi). Skupmy się na anonimowości względem władz. Jakie mechanizmy uzyskania informacji o spółce zagranicznej / transakcji ma organ władzy publicznej? Poza tradycyjnym systemie wymiany informacji na wniosek z tymi krajami z którymi Polska podpisała np. umowę o unikaniu podójnego opodatkowania doszły mechanizmy nowocześniejsze, takie jak:

  1. JPK – jednolity plik kontrolny – fiskus będzie wiedzieć wiele o naszych rozliczeniach. Cel regulacji – walczyć z wyłudzeniami podatku VAT. Efekt – nowe obowiązki względem przedsiębiorców. W 2018 – wszystkich;
  2. Rejestr transakcji podejrzanych – instytucje obowiązane (np. banki i inne instytucje finansowe) stosują procedurę weryfikacji transakcji finansowych pod katem podejrzenia prawa brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu. Coraz częściej banki w Polsce i na świecie wstrzymują niektóre transakcje do wyjaśnienia ich okoliczności faktycznych;
  3. CRS – Common Reporting Standards. Chyba najdonioślejsza „zmiana” w systemie inwigilacji. Na czym polega? Każda instytucja finansowa z krajów sygnatariuszy (a są nią PRAWIE WSZYSTKIE kraje na świecie – szczególnie raje podatkowe) – na koniec roku zaraportuje saldo rachunku do kraju rezydencji podatkowej osoby fizycznej – właściciela spółki.

Zwłaszcza ten trzeci mechanizm da fiskusowi np. w Polsce unikatowe i do niedawna objęte tajemnicą bankową informacje dot. statusu majątkowego podatnika. W efekcie – mając spółkę zagraniczną z kontem bankowym w kraju „x” – mamy 95% szans, że saldo tego rachunku trafi do Ministerstwa Finansów z końcem 2017 lub 2018 roku. Do przewidzenia co będzie dalej – fiskus zapyta czyje to środki i zapewne przyjmie, że są do opodatkowania. Oczywiście – można wyobrazić sobie wiele skutecznych taktyk obrony przed zarzutem unikania opodatkowania, nie zmienia to jednak faktu, że przyjemnie nie będzie.

Czy istnieją jakieś sensowne rozwiązania?

 

Tak – na szczęście istnieją 🙂 Ale to zapraszam prywatnie.

Spółka z o.o. z maltańską spółką PLC

Michal Gawlak        25 kwietnia 2017        Komentarze (0)

SPÓŁKA KOMANDYTOWA Z KOMPLEMENTARIUSZEM W POSTACI MALTAŃSKIEJ SPÓŁKI PLC

ZAŁOŻENIA:

Utworzenie spółki z o.o. oraz maltańskiej spółki PLC (Public Limited Company by Shares), które następnie utworzą spółkę komandytową z siedzibą w Polsce.

Spółka komandytowa jest spółką transparentną podatkowo, dlatego też opodatkowaniu będą podlegać jej wspólnicy – tj. sp. z o.o. i spółka maltańska. Spółka maltańska będzie komplementariuszem, zaś spółka z o.o. będzie komandytariuszem. Spółka komandytowa będzie prowadzić działalność operacyjną na terytorium kraju, dochody uzyskiwane przez spółkę będą proporcjonalnie dzielone pomiędzy sp. z o.o. i spółkę maltańską. Spółka maltańska będzie posiadać większość udziałów w zyskach i stratach spółki komandytowej ( np. proporcja 99%/1%). Dla celów podatkowych będzie posiadać zakład na terytorium Polski, wobec czego będzie zobowiązana prowadzić w kraju księgowość oraz będzie zgłoszona do NIP i VAT).

Spółka maltańska będzie zatrudniać dyrektorów zarządzających, którzy będą zarządzać spółką komandytową i z tego tytułu będą otrzymywać wynagrodzenie (directors fee). Wynagrodzenie to będzie stanowiło koszt polskiego zakładu spółki maltańskiej, co pozwoli obniżyć podatek CIT.

ASPEKTY PODATKOWE

Umowa spółki komandytowej – dokumentacja cen transferowych

 Za transakcje powiązane uznaje się m.in. zawarcie z podmiotem powiązanym lub podmiotem z tzw. raju podatkowego umowy spółki niebędącej osobą prawną (spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej), umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 u.p.d.o.p. za transakcje mające istotny wpływ na wysokość dochodu (straty) podatnika uznaje się zawartą w roku podatkowym:

  • umowę spółki niebędącej osobą prawną, w której łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 50.000 euro, lub
  • umowę spółki niebędącej osobą prawną, w której przynajmniej jeden ze wspólników jest podmiotem mający miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium kraju stosującego szkodliwą konkurencję podatkową i w której łączna wartość wniesionych przez wspólników wkładów przekracza równowartość 20.000 euro.

UWAGI:

  • obowiązek sporządzania dokumentacji cen transferowych nie będzie dotyczył spółki, w której wspólnicy nie będą powiązani (np. powiązania rodzinne, kapitałowe, osobowe). Jeżeli ta sama osoba (klient) będzie wspólnikiem w spółce PLC oraz w spółce z o.o., może pojawić się konieczność sporządzenia dokumentacji cen transferowych,
  • ustalenie udziałów w zyskach i stratach spółki komandytowej na poziomie 99% dla spółki maltańskiej i 1% dla spółki z o.o. może być kwestionowane przez organy podatkowe,
  • w przypadku gdy wartość wkładów nie przekracza 50.000 euro, nie ma potrzeby sporządzać dokumentację cen transferowych od umowy spółki. W przypadku gdy spółka z o.o. wniesie na pokrycie wkładu aport w postaci przedsiębiorstwa wartość wkładów może spowodować konieczność sporządzenia dokumentacji cen transferowych,
  • Malta nie należy do tzw. rajów podatkowych zgodnie z rozporządzeniem MF z 2015 r. w sprawie listy krajów stosujących szkodliwą konkurencję podatkową,
  • zalecane sporządzenie wstępnej analizy i „defence file”  oraz ustalenie podziału zysków spółki komandytowej na poziomie rynkowym.
  • Uwaga na art. 9a ust. 5-8 CIT i art. 11 ust. 8d CIT – obowiązki sporządzania dokumentacji cen transferowych przez zakład przedsiębiorcy zagranicznego.

Zakład w rozumieniu UPO

 Zgodnie za art. 7 ust. 1 UPO zyski przedsiębiorstwa mającego siedzibę lub zarząd na Malcie podlegają opodatkowaniu na Malcie, chyba że przedsiębiorstwo to prowadzi działalność w Polsce poprzez położony w Polsce zakład. W takim przypadku zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w Polsce, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.

Zgodnie z ust. 2 ww. przepisu, jeżeli przedsiębiorstwo maltańskie prowadzi działalność w Polsce po przez tam zakład, to w każdym z umawiających się państw należy przypisać temu zakładowi takie zyski, które mógł by on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem, lub innym przedsiębiorstwem powiązanym, z którym prowadzi transakcje. To czy podatnik jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. f UPO, należy ustalać w oparciu o przepisy wewnętrzne danego kraju.

  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r. (IPPB5/423-219/14-2/RS) „spółka komandytowa działająca w Polsce konstytuuje zakład maltańskiej spółki kapitałowej, która jest jej wspólnikiem. Spółkę maltańską należy zatem traktować jako podmiot zagraniczny prowadzący działalność na terytorium Polski za pośrednictwem zakładu co w rezultacie skutkuje obowiązkiem opodatkowania w Polsce dochodów, które powstaną w przyszłości z tytułu uczestnictwa przez Wnioskodawcę w polskiej spółce osobowej. Podkreślenia wymaga, iż metodologia i wysokość opodatkowania tych zysków jest zdeterminowana przez przepisy polskiego wewnętrznego ustawodawstwa podatkowego”.
  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. (IPPB5/4510-35/16-5/RS) „Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że działalność, jaką wykonuje na terytorium Polski poprzez Spółkę komandytową spowoduje ukonstytuowanie jego zakładu podatkowego zgodnie z art. 5 Umowy, a zyski osiągane z tytułu uczestnictwa w Spółce komandytowej będą zyskami zakładu podlegającymi opodatkowaniu w Polsce zgodnie z art. 7 ust. 2 Umowy. (…) W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie powstania zakładu Wnioskodawcy w Polsce w rozumieniu art. 7 Umowy z dnia 7 stycznia 1994 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej, a Rządem Malty w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobieżenia uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1995 r. Nr 49, poz. 256) – jest prawidłowe.”
  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2016 r. (IPPB5/4510-645/16-4/RS) – analogiczne stanowisko jak wyżej.

UWAGI:

  • konieczność uzyskania numeru NIP do rozliczeń w Polsce
  • zakład spółki maltańskiej będzie opodatkowany CIT, w zależności od obrotu może być to stawka 15% lub stawka 19% – konieczność uzyskania interpretacji podatkowej

III. Wynagrodzenia dyrektorskie wpłacane przez spółkę maltańską:

 Co do zasady nie rezydenci podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym na Malcie od dochodów osiągniętych na Malcie. Wynagrodzenia dyrektorów podlegają opodatkowaniu w kraju ich osiągnięcia, tj. w kraju siedziby spółki (Malta). Wynagrodzenie dyrektorów nie obejmuje jednak innych usług świadczonych na rzecz spółki maltańskiej (np. wynagrodzenie z umowy o prace, doradztwo). Wynagrodzenie za pozostałe usługi świadczone przez dyrektora na rzecz spółki Maltańskiej podlegają opodatkowaniu na Malcie tylko w przypadku gdy są wykonywane na terytorium Malty.  Wynagrodzenie za inne czynności świadczone przez dyrektora spółki maltańskiej na jej rzecz, nie podlega opodatkowaniu gdy dyrektor nie jest rezydentem Maltańskim, nie ma miejsca zamieszkania ma Malcie a usługi są świadczone po za terytorium Malty.

https://ird.gov.mt/taxguides/directors_fees_non_residents.aspx

https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/mt/Documents.pdf

Zgodnie z art. 16 UPO, wynagrodzenia i inne podobne należności, które osoba mająca miejsce zamieszkania w Polsce otrzymuje z tytułu członkostwa w radzie zarządzającej spółki lub w innym podobnym organie spółki mającej siedzibę na Malcie, mogą być opodatkowane na Malcie.

Zgodnie z art. 23 UPO jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami UPO może być opodatkowany na Malcie, Polska zwolni taki dochód z opodatkowania, z zastrzeżeniem postanowień punktu b). Jeżeli jednak,  dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, wówczas Polska może, przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu takiej osoby, uwzględnić zwolniony dochód.

  • Wyrok WSA w Łodzi z 2014-06-18 (I SA/Łd 231/14)
  • Interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z 29.10.2015 r. (IPPB2/4511-782/15-4/KW1) „Oznacza to, że dochód Wnioskodawcy uzyskany na Malcie będzie zwolniony z opodatkowania w Polsce. Przy czym, jeżeli Wnioskodawca uzyskałby inne dochody w roku podatkowy podlegające opodatkowaniu w Polsce, to dochód uzyskany na Malcie winien zostać uwzględniony dla potrzeb obliczenia stopy procentowej podatku – od pozostałego dochodu Wnioskodawcy podlegającego opodatkowaniu w Polsce. Należy zauważyć, że na zwolnienie w Polsce omawianego wynagrodzenia od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych nie będzie miała wpływu okoliczność, czy zgodnie z wewnętrznymi przepisami maltańskim dla tego typu wynagrodzenia przewidziano opodatkowanie maltańskim podatkiem dochodowym, czy nie, tj. czy według prawa wewnętrznego Malty dochody te podlegają zwolnieniu z opodatkowania. Należy jednak zastrzec, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie wynagrodzenia dyrektora spółki maltańskiej, o którym mowa w art. 16 ww. umowy polsko – maltańskiej. Gdyby Wnioskodawca otrzymywał od spółki wynagrodzenie z innego tytułu niż wskazany powyżej – interpretacja w tym zakresie nie wywoła skutków prawnych. „
  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z 05.02.2016 r. (IPPB4/4511-1535/15-4/AK)

” Oznacza to, że dochód Wnioskodawcy uzyskany na Malcie będzie zwolniony z opodatkowania w Polsce. Przy czym, jeżeli Wnioskodawca uzyskałby inne dochody w roku podatkowym podlegające opodatkowaniu w Polsce, to dochód uzyskany na Malcie winien zostać uwzględniony dla potrzeb obliczenia stopy procentowej podatku – od pozostałego dochodu Wnioskodawcy podlegającego opodatkowaniu w Polsce.”

  • interpretacja Dyrektora IS w Poznaniu z 06.05.2013 r. (LPB2/415-111/13-2/JK)
    „Odnosząc powyższe do zdarzenia przyszłego opisanego przez Wnioskodawcę, należy wskazać, iż stanowisko Zainteresowanego dotyczące opodatkowania otrzymanego wynagrodzenia zgodnie z art. 16 polsko-maltańskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania będzie prawidłowe w stosunku do tej części wynagrodzenia które Wnioskodawca będzie otrzymywał z tytułu pełnienia funkcji Dyrektora, tj. wynagrodzenie wypłacane w zamian za nadzór nad zarządzaniem Spółką. Jednakże w Polsce należy uniknąć podwójnego opodatkowania, stosując określoną w art. 23 ust. 1 lit. d) Umowy w zw. z art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzw. metodę wyłączenia z progresją. Oznacza to, iż dochód ten jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, przy czym jeżeli podatnik uzyskałby w danym roku podatkowym inne dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce, dochód ten powinien zostać uwzględniony dla potrzeb obliczenia stopy procentowej podatku od pozostałego dochodu podlegającego opodatkowaniu w Polsce. Natomiast w stosunku do wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu pełnienia pozostałych funkcji opisanych we wniosku nie znajdzie zastosowania art. 16 Umowy. W stosunku do tej części wynagrodzenia należy dokonać odmiennej kwalifikacji dla celów podatkowych na gruncie postanowień polsko-maltańskiej Umowy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 Umowy, części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, skąd one pochodzą, a które nie zostały objęte postanowieniami poprzednich artykułów niniejszej Umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, tj. w Polsce. W tej sytuacji nie następuje podwójne opodatkowanie przychodu, a zatem nie należy stosować przewidzianej w umowie metody unikania podwójnego opodatkowaniu.”

UWAGI:

  • w przypadku gdy wynagrodzenie dyrektora spółki maltańskiej będzie dotyczyć czynności wykonywanych po za Maltą, nie będzie ono podlegać opodatkowaniu na Malcie, jednocześnie będzie ono zwolnione z podatku w Polsce na podstawie art. 16 UPO;
  • z optymalizacji można skorzystać wyłącznie w przypadku otrzymywania wynagrodzenia dyrektorskiego o którym mowa w UPO, do innych przypadków zwolnienie z dochodu w Polsce nie ma zastosowania,
  • model ten ma zastosowanie wyłącznie w sytuacji, gdy osoba pełniąca funkcję dyrektora spółki maltańskiej nie uzyskuje dochodów z innych źródeł w Polsce (np. umowa o pracę, zlecenie) rozliczanych na zasadzie skali podatkowej. W przeciwnym wypadku, do dochodów uzyskanych w Polsce będzie miała zastosowanie wyższa stawka podatku, obliczona z uwzględnieniem dochodów uzyskanych na Malcie
  • mała kalauzula obejścia prawa nie ma zastosowania do wynagrodzeń dyrektorskich

Koszty uzyskania przychodu zakładu.

  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z dnia 7 maja 2014 r. (IPPB5/423-221/14-3/RS)
    „Na tle powyższej analizy Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż koszty, które ponosić będzie Spółka maltańska w związku m. in. z wypłacanym wynagrodzeniem Dyrektorów będą mogły być alokowane do przychodów generowanych przez zakład Wnioskodawcy zgodnie z art. 3 Umowy.”
  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2016 r. (IPPB5/4510-645/16-4/RS) „koszty Spółki maltańskiej w postaci wynagrodzenia Dyrektora będą mogły być alokowane do przychodów zakładu spółki maltańskiej. Ze względu na fakt, iż wydatki związane z zapłatą wynagrodzenia Dyrektorowi można całkowicie związać z przychodami Spółki maltańskiej generowanymi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, wydatki te stanowić będą koszt uzyskania przychodu zakładu Spółki maltańskiej.”
  • interpretacja Dyrektora IS w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. (IPPB5/4510-35/16-5/RS) „Przy ustalaniu zysków zakładu, oprócz kosztów bezpośrednio związanych z uzyskaniem przychodów, dopuszcza się odliczenie nakładów ponoszonych na rzecz tego zakładu przez przedsiębiorstwo (również kosztów zarządzania i ogólnych kosztów administracyjnych) niezależnie od tego, czy powstały one w tym państwie, w którym położony jest ten zakład, czy gdzie indziej (art. 7 ust. 3 Umowy). Powyższe koszty należy zaliczyć do kosztów innych niż bezpośrednie (kosztów pośrednich). Kosztami innymi niż bezpośrednie są koszty nie odnoszące się wprost do źródła przychodów. Są to koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ale nie mające bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach. Wnioskodawca wskazuje, że nie oznacza to jednak, że osiągnąłby przychód nie ponosząc tych kosztów. Koszty te mają również wpływ na uzyskiwanie przychodów i warunkują ich osiągnięcie. Zatem, mając na uwadze powyższą analizę, zasadne jest uznanie w opinii Spółki, że w omawianym stanie faktycznym kosztami innymi niż bezpośrednie będzie m.in. wynagrodzenie Dyrektorów Spółki maltańskiej. Stosownie do treści art. 15 ust. 4d ustawy o pdop, koszty inne niż bezpośrednie są potrącane w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, wówczas stanowią one koszty uzyskania przychodów proporcjonalne do długości okresu, którego dotyczą (art. 15 ust. 4d ustawy o pdop).”
  • Interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 października 2013 (IPPB5/423-221/14-3/RS)

„Na tle powyższej analizy Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż koszty, które ponosić będzie Spółka maltańska w związku m. in. z wypłacanym wynagrodzeniem Dyrektorów będą mogły być alokowane do przychodów generowanych przez zakład Wnioskodawcy zgodnie z art. 3 Umowy.”

UWAGI:

  • kwota wynagrodzenia dyrektora musi być adekwatna do przychodów spółki, rynkowa – inaczej organ skarbowy może zakwestionować koszty w spółce na podstawie art. 15 CIT, co doprowadzi do korekty CIT i konieczności zapłaty podatku z odsetkami

Klauzula o unikaniu opodatkowania (art. 119a o.p.)

  • Zgodnie z art. 119a §  1 o.p. czynność dokonana przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej, nie skutkuje osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania).
  • Zgodnie z art. 119b §  1 pkt 1 o.p. przepisów rozdziału dotyczącego unikania opodatkowania niestosuje się in. jeżeli korzyść podatkowa lub suma korzyści podatkowych osiągniętych przez podmiot z tytułu czynności nie przekracza w okresie rozliczeniowym 100 000 zł, a w przypadku podatków, które nie są rozliczane okresowo – jeżeli korzyść podatkowa z tytułu czynności nie przekracza 100 000 zł.
  • Zgodnie z art. 119b §  2 o.p. w przypadku zastosowania w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania klauzul przeciwko unikaniu opodatkowania odnoszących się do głównego lub jednego z głównych celów zawarcia transakcji lub utworzenia struktury, lub odnoszących się do uzyskania dochodu w związku ze sztuczną strukturą, przepisy niniejszego działu stosuje się odpowiednio.
  • Zgodnie z art. 119c o.p. sposób działania uznaje się za sztuczny, jeżeli na podstawie istniejących okoliczności należy przyjąć, że nie zostałby zastosowany przez podmiot działający rozsądnie i kierujący się zgodnymi z prawem celami innymi niż osiągnięcie korzyści podatkowej sprzecznej z przedmiotem i celem przepisu ustawy podatkowej.   Przy ocenie, czy sposób działania był sztuczny, należy wziąć pod uwagę w szczególności występowanie:
    • nieuzasadnionego dzielenia operacji lub
    • angażowania podmiotów pośredniczących mimo braku uzasadnienia ekonomicznego lub gospodarczego, lub
    • elementów prowadzących do uzyskania stanu identycznego lub zbliżonego do stanu istniejącego przed dokonaniem czynności, lub
    • elementów wzajemnie się znoszących lub kompensujących, lub
    • ryzyka ekonomicznego lub gospodarczego przewyższającego spodziewane korzyści inne niż podatkowe w takim stopniu, że należy uznać, że działający rozsądnie podmiot nie wybrałby tego sposobu działania.
  • Zgodnie z art. 119f 1 i 2 o.p.  „czynność” oznacza także zespół powiązanych ze sobą czynności, dokonanych przez te same bądź różne podmioty. W przypadku zespołu powiązanych ze sobą czynności dokonywanych przez ten sam podmiot lub pomiędzy tymi samymi podmiotami wysokość korzyści podatkowych, o której mowa w art. 119b § 1 pkt 1, oblicza się, sumując korzyści podatkowe wynikające z tych czynności.

UWAGI:

  • Planowana struktura zakłada utworzenie spółki maltańskiej w celu zoptymalizowania opodatkowania. Spółka maltańska nie będzie prowadzić faktycznej działalności, będzie jedynie komplementariuszem polskiej spółki. Jej jedyne zadania będą sprowadzały się do zarządu polską spółką, zaś powołanie dyrektorów pozwoli na znaczną oszczędność podatkową. Porównywalna sytuacja – założenie spółki komandytowej z komplementariuszem w postaci spółki z o.o. nie pozwoli na uzyskanie takich korzyści podatkowych jak założenie spółki maltańskiej. Wobec czego może to podlegać pod klauzulę – z powodu powołania podmiotu pośredniczącego (mniej prawdopodobne), lub jako czynności kompensujące się, bowiem wynagrodzenie dyrektora stanowić będzie koszt zakładu spółki maltańskiej co obniży CIT (bardziej prawdopodobne).
  • Klauzula nie ma zastosowania do struktur zakładających uzyskanie korzyści podatkowych poniżej 100.000 zł. Przy czym przy ustalaniu progu, należy brać pod uwagę czynności wykonywane w ramach całej struktury (zespół czynności), co znacznie obniża spodziewane korzyści. Moim zdaniem dotyczyć to będzie  zarówno czynności polegającej na wypłacie  wynagrodzenia dla dyrektora z pkt widzenia osoby fizycznej, tj. oszczędności w PIT (brak podatku zgodnie z UPO) jak i korzyści uzyskanej przez zakład spółki maltańskiej (obniżenie CIT przez zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu wynagrodzenia dyrektorskiego). W takim przypadku korzyścią będzie zaoszczędzony CIT (19%) oraz niezapłacony podatek od wynagrodzenia dyrektora (PIT wg. skali 18% i 32%)

Księgowość zakładu

  • Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 6 u.o.r. przepisy ustawy o rachunkowości mają zastosowanie do oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej;
  • Zgodnie z art. 5 u.s.d.g. po pojęciem oddziału należy rozumieć wyodrębnioną i samodzielną organizacyjnie część działalności gospodarczej, wykonywaną przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Zgodnie z art. 90 pkt 1 u.s.d.g. odział musi prowadzić wewnętrzną rachunkowość w języku polskim zgodnie z przepisami ustawy o rachunkowości.
  • Analogiczne obowiązki, zgodnie z art. 100 pkt 2 u.s.d.g. ma przedstawicielstwo. Przepisy ustawy o rachunkowości ani ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wspominają o konieczności prowadzenia ksiąg rachunkowych przez zakład w rozumieniu podatkowym.  Natomiast art. 9 u.p.d.o.f. stanowi, że podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, a także do uwzględnienia w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacji niezbędnych do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych zgodnie z przepisami art. 16a-16m. Zakład nie jest odrębnym podatnikiem, wobec czego nie jest obowiązany do prowadzenia odrębnej księgowości (zalecane jest uzyskanie interpretacji podatkowej w celu potwierdzenia).
  • Wyrok NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 1773/09Utworzenie na terytorium danego państwa zakładu nie powoduje powstania nowego podmiotu podatkowego w tym państwie. Zakład nie jest bowiem podmiotem podatkowym, gdyż podmiotem takim pozostaje przedsiębiorca zagraniczny. Posiadający siedzibę w Polsce oddział nie stanowi więc odrębnego podmiotu podatkowego w stosunku do spółki posiadającej siedzibę za granicą, ale stanowi jedynie organizacyjnie i majątkowo wyodrębnioną część tej spółki. Dochody wykazywane przez oddział pozostają więc dochodami tej spółki. Oznacza to, że pomimo swojej odrębności majątkowo-organizacyjnej w stosunku do jednostki macierzystej oddział nie jest z punktu widzenia prawa podatkowego samodzielnym podmiotem. W konsekwencji brak było również podstaw prawnych by oddziałowi zagranicznego przedsiębiorcy nadać NIP jako podatnikowi podatku dochodowego”.

Współautorzy

Konrad Dura – doradca podatkowy / nietylkoprzeksztalcenie.pl

Michał Gawlak – radca prawny / urzedniczebezprawie.pl

Spóźniony zwrot VAT – cz. I

Michal Gawlak        16 kwietnia 2017        Komentarze (0)

W toku prowadzonej działalności gospodarczej może zdarzyć się, że urząd skarbowy nie zwraca podatku VAT w terminie. 

Jaka jest skala tego zjawiska?

Cytując wiceministra Ministerstwa Finansów – do końca października 2016 roku wstrzymano aż 5356 zwrotów VAT na kwotę ponad 3 mld PLN. Wiele tych zatrzymań dotyczy zarzutów najcięższych – np. uczestnictwa w karuzeli VATowskiej, inne – zastrzeżeń o mniejszym kalibrze naruszeń. Jak wygląda natomiast statystyka terminowości zwrotów? Z praktyki wiem, że urzędy mają tendencję do przedłużania postępowań w sprawie zwrotów. Po kolei:

Ustawa o podatku od towarów i usług – zasady dokonywania zwrotów VAT

Podstawą odliczenia są przepisy ustawy o VAT zgrupowane w rozdziale „Odliczenie i zwrot podatku VAT” w art. 86 – 92. Kilka artykułów oznacza prostą instytucję? Nic bardziej mylnego. Te kilka artykułów to w praktyce wiele stron tzw. maszynopisu, których analiza wymaga znajomości podstaw wykładni prawa. Gdzie szukać informacji o terminach dokonywania zwrotów? Zerknijmy na art. 87 ust. 2 ustawy – znajdziemy tam kilka wskazówek jak powinno to wyglądać:

  • organ powinien dokonać zwrotu w ciągu 60 lub 25 dni od daty żądania (pomijam sytację gdy termin ten wynosi 180 dni);
  • organ może przedłużyć termin w przypadku podjęcia np. czynności sprawdzających
  • jak organ sprawdzi w ramach w/w czynności lub innych postępowań, że zwrot jest należny – to zwróci z odsetkami (ale uwaga – jak my się spóźnimy to dajemy np. 14,5%, a fiskus oddaje jedynie połowę – 7,25% 😉 – tyle jeżeli chodzi o pozory równości między organem a poddanym).

Co zweryfikuje organ podatkowy?

Weryfikacja zasadności zwrotu różnicy podatku może obejmować sprawdzenie rozliczenia podatnika, rozliczeń innych podmiotów biorących udział w obrocie towarami lub usługami, będącymi przedmiotem rozliczenia podatnika, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji.

Trzeba pamiętać, że termin 25 dniowy obarczony jest kilkoma istotnymi obwarowaniami, Vat zwraca się jeżeli:

  • kwoty podatku naliczonego, wykazane w deklaracji podatkowej, z wyłączeniem kwoty podatku naliczonego lub różnicy podatku (między podatkiem naliczonym a należnym), nierozliczonej w poprzednich okresach rozliczeniowych, wynikają z:
    • faktur dokumentujących kwoty należności, które zostały w całości zapłacone za pośrednictwem rachunku bankowego podatnika albo rachunku podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej
    • pozostałych faktur dokumentujących należności, jeżeli łączna kwota tych należności nie przekracza 15.000 zł.
    • dokumentów celnych, deklaracji importowej oraz decyzji celnych i zostały przez podatnika zapłacone,
    • importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, świadczenia usług, dla którego podatnikiem jest ich usługobiorca, lub dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, jeżeli w deklaracji podatkowej została wykazana kwota podatku należnego od tych transakcji,
  • kwota podatku naliczonego lub różnicy podatku, nierozliczona w poprzednich okresach rozliczeniowych i wykazana w deklaracji, nie przekracza 3.000 zł,
  • podatnik złoży w urzędzie skarbowym dokumenty potwierdzające dokonanie wskazanych powyżej przelewów,
  • podatnik przez 12 kolejnych miesięcy poprzedzających bezpośrednio okres, w rozliczeniu za który występuje z wnioskiem o zwrot w terminie 25 dni:
    • był zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,
    • składał za każdy okres rozliczeniowy deklaracje VAT
    • nie posiadał zaległości w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa w kwocie przekraczającej 20.000 zł.

Tyle teoria. Jak na dłoni widać, że organ podatkowy może w pierwszej kolejności zweryfikować zasadność, a następnie wstrzymać zwrot podatku w przypadku jakichkolwiek wątpliwości – zwrot będzie przedłużony do czasu zakończenia:

  • czynności sprawdzających;
  • postępowania podatkowego;
  • kontroli podatkowej;
  • kontroli celno-skarbowej.

Innymi słowy – rozważania „co zrobić jak zwrot VAT się przedłuża”, należy przenieść na grunt w/w postępowań – od ich sprawnego zakończenia zależeć będzie termin zwrotu. W tej części

Zacznijmy od końca – tj. od kontroli celno-skarbowej. Organ ma obowiązek zakończyć kontrolę niezwłocznie, nie później niż w terminie 3 miesięcy od daty wszczęcia (dzień doręczenia upoważnienia do przeprowadzenia kontroli). Może zdarzyć się, że kontrola będzie się przedłużać – zakłada to ustawodawca nakładając na organ obowiązek powiadomienia o tym podatnika we właściwym terminie, ze wskazaniem przyczyn opóźnienia.

No dobrze – a co w sytuacji ciągłego przedłużania kontroli? Jakie środki prawne przysługują podatnikowi?

Ustawa o KAS (Krajowej Administracji Skarbowej) milczy w tym temacie – widzimy jedynie odesłanie do odpowiedniego stosowania poszczególnych działów Ordynacji podatkowej – z licznymi wyłączeniami zresztą. Szybko zauważyć można, że do kontroli celno-skarbowej nie stosuje się rozdziału „załatwianie spraw”, który przewiduje możliwość np. ponaglenia organu w razie opieszałego działania. Co więcej – art. 93 ustawy o KAS wyraźnie wyłącza możliwość zastosowania ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (a w tej ustawie znajdziemy ograniczenia dot. np. czasu trwania kontroli u podatnika).

Innymi słowy – instrumenty przewidziane w Ordynacji podatkowej oraz w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej nam nie przysługują – co więc pozostaje?

Skarga na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego – kontrola administracyjna

Przyjęło się, że w sprawach podatków KPA w ogóle nie znajduje zastosowania i prawa i obowiązki stron i uczestników postępowania analizujemy jedynie na podstawie Ordynacji podatkowej.

Nic bardziej mylnego

KPA faktycznie zakłada jego niestosowanie do spraw uregulowanych przez Ordynację, czyni jednakże ważny wyłom – mianowicie wskazuje, że dział VIII KPA będzie miał jednak zastosowanie – a tam? Skargi i wnioski. Czym jest skarga? Posłużmy się cytatem z ustawy:

Przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.

Warto pamiętać, że skargę możemy złożyć w imieniu własnym lub w interesie publicznym. Organ ma obowiązek załatwić skargę niezwłocznie, nie później niż w terminie miesiąca. W przypadku opóźnienia – przysługuje nam instytucja ponaglenia. Pamiętajmy, żeby odpowiednio sformułować skargę, tj. tak aby odpowiedź nie brzmiała – wszystko w normie, organ działa na podstawie ustawy o KAS który przewiduje możliwość przedłużania terminu zakończenia postępowań.

Skarga na przewlekłość – kontrola sądowa

Podstawą skargi jest ustawa prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w sytuacji, w której w naszej ocenie postępowanie trwa zbyt długo – możemy rozważyć kontrolę sądową działań organów administracji państwowej.

Czy w ogóle przysługuje?

Zakres zastosowania ustawy wskazano w art. 3. W ust. 9 przewidziano, że w sprawach skarg na:

bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw

Przepisy działu VI, choć w ograniczonym zakresie, to jednak stosuje się do kontroli celno-skarbowej, stąd można wysnuć wniosek o możliwości wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania (choć np. wyniku kontroli zaskarżyć nie można co wynika z ust. 4 tegoż artykułu).

Resumując – jeżeli organ „przeciąga” zwrot VAT przeciągając kontrolę celno-skarbową – nie zapominajmy, że dysponujemy co najmniej dwoma instrumentami prawnymi umożliwiającymi walkę z administracją skarbową.

W części drugiej – dalsze urzędowe sposoby przedłużania zwrotu VAT.

Konto bankowe w banku offshore

Michal Gawlak        21 stycznia 2017        Komentarze (0)

W poprzedni wpisie była mowa o tendencji do obniżania stawki CIT w krajach Europy Środkowo-wschodniej – samemu się przekonajcie – niektóre kraje zeszły nawet poniżej stawki 10% – http://spolkazagranica.pl/stawki-podatkowe-w-unii-europejskiej/ 

Sama spółka to jedno – możliwe, że dla niektórych celów w zupełności wystarczająca, ale dla tych którzy chcą rozszerzać działalność gospodarczą poza granice RP, bez wątpienia przyda się rachunek bankowy. Jak w praktyce wygląda proces zakładania rachunku?

Czy to legalne?

Zależy! Zasadniczo, aby założyć prywatne konto bankowe w typowo offshorowym kraju musimy uzyskać zezwolenie dewizowe wydawane przez NBP. Występowanie tego obowiązku należy każdorazowo ocenić przez pryzmat celów dla których otwieramy rachunek (tak – jest to ważne). W większości wypadków jednak konto bankowe zakładane jest dla podmiotu zagranicznego, który nie jest objęty zakresem zastosowania polskiego prawa dewizowego.

Jak taki proces wygląda w praktyce?

Można być zaskoczonym. Polskie doświadczenia z bankami nie będą tu dobrym przykładem – u nas banki walczą o klienta, oferując atrakcyjne warunki prowadzenia rachunku, zachęcają i reklamują swoje usługi. Na drugiej stronie bieguna mamy banki w krajach typowo offshorowych. Niestety to klient musi wykazać się pewnymi cechami osobowymi i dot. jego działalności, aby móc skutecznie aplikować o otwarcie rachunku. W zasadzie każdy bank stawia pewne wstępne wymogi tj.:

  1. Bank chce zbadać komplet dokumentacji korporacyjnej spółki oraz tzw. nominatów korporacyjnych (aktualne nie starsze niż 3 miesiące dokumenty, wszystko poświadczone przez notariusza i zaopatrzone w klauzulę apostille); oraz
  2. Komplet dokumentacji dotyczącej os. fizycznych stojących za podmiotem tj.
  • dyrektorów pełniących funkcję usługodawców lub dyrektorów nominowanych – wymaga się kopii paszportu, opinii bankowej, CV i utility bill (rachunek za prąd, wodę, gaz);
  • beneficjentów rzeczywistych – ten sam zestaw plus business plan.
  1. Bank zażąda informacji dot. pochodzenia środków – trzeba wykazać, że środki, które będą w obrocie (początkowy wkład) pozyskano legalnie;
  2. Trzeba będzie podzielić z bankiem swoimi zamierzeniami biznesowymi tj. ujawnić kontrahentów, stronę internetową, kontrakty, spodziewane obroty itp.
  3. Dobrze będzie również pokazać czym do tej pory zajmowały się podmioty kontrolowane przez beneficjenta – jeżeli to pierwsza działalność – będzie trudniej;
  4. Niektóre banki wymagają uzasadnienia odnośnie powodu otwarcia rachunku akurat w danym kraju – vide. banki w Hongkongu.

A cały proces może trwać miesiącami…

Czasem bez tzw. introducera (oficalnego agenta banku) w ogóle może się nie dać otworzyć rachunku!

CRS

Nie zapominajcie o CRS! Od stycznia 2017 r. (a czasem od 2018) ponad połowa krajów świata wdrożyła konwencję CRS (Common reporting standards), która zakłada obowiązek pozyskania przez bank informacji dot. beneficjenta rzeczywistego (os. fizycznej) i jego miejsca zamieszkania. Bank automatycznie zaraportuje informację dot. salda rachunku bankowego do kraju rezydencji beneficjenta. Sposoby na CRS? Zmiana rezydencji na przyjaźniejszą podatkowo.